Czytanie i pisanie to niesłychanie skomplikowane procesy łączące w sobie zjawiska natury fizycznej, fizjologicznej, umysłowej i psychologicznej: Wiele dzieci opanowuje te umiejętności bez większych problemów, są jednak takie, które napotykają na tej drodze ogromne trudności - Proponowana przez nas dwuczęściowa publikacja ma za zadanie ułatwić nauczycielom i rodzicom pracę z dziećmi, wtedy, gdy inne metody okazały się nieskuteczne. Dotyczy to w szczególności dzieci z grupy ryzyka dysleksji.
Dla przedszkolaków, a także uczniów, u których nie rozpoznajemy tego rodzaju trudności, proponowana metoda może służyć poznawaniu liter oraz doskonaleniu umiejętności czytania i pisania, a ćwiczenia mogą zapobiec utrwaleniu złych nawyków opóźniających nabywanie biegłości w czytaniu i pisaniu.
Pierwsze doświadczenia szkolne kształtują często stosunek do obowiązków szkolnych i do samego siebie na wiele lat. Jeżeli są negatywne, powodują niechęć do szkoły, obniżają samoocenę dziecka, uruchamiają wiele niekorzystnych, z rozwojowego punktu widzenia, mechanizmów obronnych. Im wcześniej podejmiemy kroki zmierzające do ukształtowania właściwych przyzwyczajeń, tym większa szansa na uniknięcie niepowodzeń.
Przygotowane przez nas ćwiczenia podane są w interesującej, baśniowej konwencji.
Dziecko odwiedza zamkowe komnaty, zdobywając nowe umiejętności. Akcja toczy się wokół kolejnych poznawanych liter, dziecko ćwiczy funkcje wzrokowe, słuchowe, ruchowe oraz ich integrację 2, podnosi kompetencje językowe, rozwija zdolności logicznego i twórczego myślenia. Opanowując sztukę czytania połączoną ze sztuką pisania, rozwija się wszechstronnie.
W wędrówce po KRAINIE LITER potrzebny jest dziecku cierpliwy, dorosły towarzysz, który odczyta umieszczone w ramkach polecenia, będzie czuwać nad prawidłowym wykonywaniem ćwiczeń. Niekiedy w przypisach umieszczone są dodatkowe wskazówki i wyjaśnienia. Ważne jest przestrzeganie kolejności wykonywania zadań.
Każda litera prezentowana jest na kilku stronach. Do utrwalenia kształtu i prawidłowego kierunku pisania liter wykorzystujemy stosowaną w kinezjologii edukacyjnej leniwą `ósemkę`. Umożliwia to wytworzenie prawidłowych nawyków ruchowych podczas pisania, kształci integrację wzrokowo-ruchową oraz sprzyja aktywizowaniu prawej i lewej półkuli mózgu.
Ważnym elementem pracy z dzieckiem w proponowanej koncepcji są ćwiczenia ruchowe. Pierwsze objawy zaburzeń mogących świadczyć o ryzyku dysleksji można zaobserwować już w okresie wczesnodziecięcym, właśnie w obszarze rozwoju ruchowego.
Najnowsze odkrycia naukowe pokazują coraz większy związek ciała i umysłu. Ruch, organizując pracę układu nerwowego, otwiera wrota uczenia się.
Podstawą czytania w proponowanych ćwiczeniach jest sylaba. Większość metod pracy z dziećmi ze specyficznymi trudnościami w nauce czytania i pisania opiera się na sylabie jako podstawowej jednostce percepcyjnej. Szczególnie cenimy sobie metodę 18 struktur wyrazowych E. Kujawy i M. Kurzyny , kształcącą umiejętność czytania i pisania z jednoczesnym uaktywnianiem analizatora wzrokowego, słuchowego i kinestetycznego. Dziecko widzi wzór wyrazu, pisze go i głośno wymawia odtwarzaną w danym momencie sylabę. Ten właśnie element metody stał się dla nas inspiracją do tworzenia ćwiczeń w czytaniu i pisaniu. Wykorzystując w swojej pracy terapeutycznej metodę 18 struktur wyrazowych, obserwowałyśmy wyraźne postępy w zakresie zdolności czytania i pisania. Jednak jej zastosowanie możliwe jest tylko w pracy z dziećmi znającymi wszystkie litery alfabetu oraz posiadającymi określony poziom analizy i syntezy wzrokowej, pamięci, spostrzegania i orientacji przestrzennej5. Nasza publikacja może poprzedzać pracę terapeutyczną metodą 18 struktur, utrwalając litery oraz ich prawidłowy zapis, wdrażając do posługiwania się sylabą podczas czytania i pisania.
Wprowadzanie sylab przebiega etapami, począwszy od sylaby dwuliterowej zamkniętej (zakończonej spółgłoską) i otwartej (zakończonej samogłoską), poprzez sylabę trzyliterową zamkniętą, kombinacje tych sylab w wyrazach, kończąc na sylabie zawierającej zbieg spółgłosek. Ćwiczenia w pisaniu polegają na odtwarzaniu liter, sylab i wyrazów po śladzie. W ten sposób dbamy o właściwy zapis poszczególnych liter, przygotowując bazę do samodzielnego pisania. Niektóre z połączeń literowych, zawartych w ćwiczeniach, nie występują jako samodzielne sylaby w istniejących w języku polskim wyrazach, jednak stanowią ważny pośredni etap prowadzący do czytania sylaby trzyliterowej, np. ól . ból, ył . był. Dla tego typu połączeń literowych również używamy w poleceniach pojęcia sylaby.
Materiał językowy zawarty w ćwiczeniach z zakresu czytania i pisania w I części odnosi się do fonetycznej zasady w języku polskim, a więc jest oparty na zgodności zapisu z wymową.
W I części opracowano ćwiczenia z literami: o, a, e, i, u, ó, y, l, t, ł, m, n, p, c, k, r, s, d,
b, j, h, w, g, f, z.
W część II dzieci poznają litery: ą, ę, ż, dwuznaki: rz, sz, ch, cz, dz, dż oraz zmiękczenia:
ś, si, ć, ci, ń, ni, ź, zi, dź, dzi.
Podczas pracy z dzieckiem cały czas należy:
- dbać o miłą atmosferę, starać się wzbudzić w dziecku zainteresowanie;
- upewniać się, czy dziecko rozumie pojęcia: litera, głoska, sylaba;
- zwracać uwagę na właściwe wybrzmiewanie spółgłosek (operujemy nazwami głosek,
nie używamy nazw alfabetycznych: ce, el, ka itd., a spółgłoski nazywamy krótko: l, s, m
itd., eliminując element wokaliczny .y);
- czuwać nad tym, aby dziecko czytało sylabami bez wymawiania pojedynczych głosek;
- zwracać uwagę na właściwy uchwyt przyboru do pisania i właściwą pozycję ciała
dziecka (wiele trudności w opanowaniu ładnego, czytelnego pisma wynika z utrwalonego
nawyku niewłaściwego chwytu przyboru do pisania);
- pilnować właściwego kierunku pisania liter;
- nagradzać trud dziecka, cieszyć się z jego osiągnięć, być cierpliwym przewodnikiem
w tej niezwykłej przygodzie.
Format: A4
|
