Drama w nauczaniu języka polskiego

W polecanej książce czytelnik znajdzie omówienie zagadnień związanych z teorią dramy, wiele przykładów technik dramowych, wskazówki dotyczące spraw organizacyjnych, informacje na temat zastosowania dramy w nauczaniu języka polskiego oraz scenariusze lekcji.

Zaproponowane scenariusze dostarczą nauczycielom edukacji wczesnoszkolnej, polonistom oraz studentom filologii polskiej i niektórych kierunków pedagogicznych inspirujących przykładów lekcji literackich i językowych, w trakcie których nauczyciel i uczniowie wykorzystują różne techniki dramowe. Zostały one skonstruowane tak, by mogły dać okazję do zaangażowania emocjonalnego uczniów, ale także pobudzić ich aktywność, wyobraźnię, logiczne myślenie..

W książce zwrócono szczególną uwagę na wartość dramy jako metody polegającej na wyzwoleniu ekspresji twórczej ucznia, co pozwoli mu następnie na samodzielną analizę i interpretację dzieła literackiego oraz swobodne wypowiadanie się na jego temat.

Przykładowy fragment:

Klasa V (scenariusz)

5.2.2.1. Temat lekcji: Poszukiwany... Poszukiwana...

Sporządzamy portret pamięciowy pana Tomasza –

bohatera Katarynki Bolesława Prusa

Płaszczyzna wynikająca z kontekstu: poznanie bohatera noweli – pana Tomasza;

zwrócenie uwagi na jego wygląd zewnętrzny, cechy osobowości i przemiany,

jakie się w nim dokonały.

Płaszczyzna uniwersalna: znaczenie dobroci w życiu człowieka, życzliwości,

otwartości wobec innych.

Płaszczyzna osobista: Czy zdarzyło mi się postąpić tak jak pan Tomasz – zmienić

swoje poglądy na coś?

Techniki dramowe:

– role zbiorowe dla uczniów: rysunek, portret;

– role indywidualne: wywiad z bohaterem literackim;

– rola dla nauczyciela: wprowadzenie umowy dramowej, wejście w rolę bohatera

literackiego (pana Tomasza).

Przebieg lekcji:

1. Ćwiczenia relaksujące i rozwijające umiejętność koncentracji.

Uczniowie dobierają się parami; jedna osoba wykonuje prostą sekwencję

ruchów, druga stara się dokładnie powtórzyć ten zestaw. Zmiana ról.

2. Wprowadzenie umowy dramowej.

„Posłuchajcie! Zdarzyło się coś dziwnego... W tajemniczych okolicznościach

zginął bohater Katarynki B. Prusa – pan Tomasz. Policja prowadzi

poszukiwania w całym kraju. Niestety, bez rezultatu. Zwróciła się do nas

z prośbą o wykonanie portretu pamięciowego i psychologicznego, tj. opisanie

wyglądu i cech osobowości poszukiwanego. Czy chcecie pomóc policji?”.

82 Rozdział 5. Przykładowe scenariusze lekcji...

Po wyrażeniu przez uczniów zgody nauczyciel rozwiesza na tablicy duży

karton, przygotowuje farby lub flamastry.

3. Rysowanie portretu.

Uczniowie odczytują fragmenty tekstu i na ich podstawie rysują szczegóły

wyglądu lub elementy kojarzące się z wybraną cechą charakteru.

4. Wyjście z roli.

„Wasz portret pomógł policji odnaleźć pana Tomasza. Uczniowie, którzy

nie chcieli czytać tej lektury, zamknęli go w muzeum starych katarynek. Na

szczęście, dzięki wam, powrócił na karty książki”.

5. Wprowadzenie nowej umowy dramowej.

„Słuchajcie! Pan Tomasz, szczęśliwy z powodu uwolnienia, zgodził się

przybyć do naszej klasy i odpowiedzieć na kilka pytań. Czy chcecie z nim porozmawiać?”.

Po uzyskaniu zgody nauczyciel wchodzi w rolę pana Tomasza.

Spodziewane pytania:

– Dlaczego pan się nie ożenił?

– Czy czuł się pan samotny?

– Dlaczego nie lubił pan katarynek?

– Co pan poczuł, gdy przekonał się pan, że dziewczynka z sąsiedztwa jest

niewidoma?

– Jak się pan poczuł, kiedy zobaczył tańczącą do dźwięków katarynki dziewczynkę?

– Czy trudno było panu przyzwyczaić się do kataryniarzy?

– Jak pan myśli, w jaki sposób powinniśmy postępować wobec innych ludzi?

6. Wyjście z roli.

„Mieliście okazję porozmawiać z bohaterem Katarynki. Jak sądzicie, która

z cech pana Tomasza jest szczególnie wartościowa? Czego wy moglibyście

nauczyć się od tego bohatera?”.

7. Zadanie domowe: „Napisz, czy chciałbyś, aby Pan Tomasz był Twoim przyjacielem.

Uzasadnij swoją wypowiedź”.