Pakiet Mijamy się dla młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu to zestaw trzech narzędzi terapeutycznych i samorozwojowych: KONTAKT, SOR oraz PEWNI SIEBIE. Został przygotowany z myślą o wspieraniu komunikacji, rozwoju emocjonalnego, samoregulacji i poczucia własnej wartości u młodzieży oraz osób dorosłych w spektrum autyzmu.

Pakiet odnosi się do wyzwań, które mogą pojawiać się wraz z dorastaniem i wchodzeniem w dorosłość: budowania relacji, samodzielności, funkcjonowania w środowisku zawodowym lub na studiach, radzenia sobie z presją i przebodźcowaniem, rozumienia złożonych sytuacji społecznych oraz komunikowania własnych potrzeb i granic. Partnerska formuła materiałów pozostawia uczestnikowi przestrzeń do refleksji i samodzielnego wyciągania wniosków, bez narzucania gotowych ocen.

Z zestawu można korzystać w terapii indywidualnej i grupowej, podczas Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) dla młodzieży i dorosłych, warsztatów aktywizacji zawodowej oraz w samodzielnej pracy w domu.

Co zawiera Pakiet dla młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu?

Trzy uzupełniające się narzędzia koncentrują się na różnych obszarach funkcjonowania – od rozumienia emocji i sytuacji społecznych, przez reagowanie w momentach silnego napięcia, po pracę nad samooceną i własnymi zasobami.

1. Mijamy się. KONTAKT

Narzędzie przeznaczone do rozwijania umiejętności rozpoznawania, nazywania i regulowania emocji pojawiających się w kontaktach z innymi ludźmi. Pozwala analizować subtelne sygnały społeczne, intencje i zachowania oraz przyglądać się sytuacjom, w których komunikat nie zawsze jest wyrażony wprost.

Praca z KONTAKTEM może obejmować m.in. mowę ciała, ironię, podteksty, kontekst sytuacyjny i inne elementy komunikacji istotne w relacjach rówieśniczych, partnerskich oraz zawodowych. Analizowanie konkretnych scenariuszy pozwala rozłożyć niejasną sytuację społeczną na bardziej czytelne elementy i zastanowić się nad możliwymi sposobami reagowania.

2. Mijamy się. SOR

Narzędzie terapeutyczne i samoregulacyjne skoncentrowane na sytuacjach kryzysowych, stresowych i konfliktowych. Pomaga rozpoznawać pierwsze sygnały narastającego napięcia, w tym jego fizyczne objawy, oraz pracować nad strategiami reagowania w momentach przeciążenia emocjonalnego lub sensorycznego.

SOR porządkuje postępowanie w sytuacji, w której silne emocje mogą utrudniać spokojną ocenę tego, co się dzieje. Uczy korzystania z wcześniej poznanych sposobów samoregulacji, ograniczania impulsywnych reakcji oraz komunikowania własnych potrzeb i granic w sposób asertywny i uwzględniający szacunek do siebie.

3. Mijamy się. PEWNI SIEBIE

Zestaw kart ukierunkowanych na budowanie stabilniejszego poczucia własnej wartości, rozwijanie pozytywnego nastawienia i dostrzeganie własnych zasobów. Materiał zachęca do przyglądania się swoim mocnym stronom, sukcesom i indywidualnym cechom, a także do pracy z wewnętrznym krytykiem.

Karty mogą być wykorzystywane również do rozmowy o akceptacji własnej neuroróżnorodności oraz doświadczeniach związanych z odrzuceniem czy maskowaniem. Zamiast opierać pracę na ogólnych hasłach motywacyjnych, kierują uwagę na konkretne doświadczenia i zasoby uczestnika, wspierając bardziej realistyczne i życzliwe spojrzenie na siebie.

W jakich obszarach pakiet może wspierać młodzież i dorosłych w spektrum?

Dorastanie i dorosłość wiążą się z coraz bardziej złożonymi sytuacjami społecznymi, osobistymi i zawodowymi. Wiele zasad funkcjonujących w relacjach czy miejscu pracy pozostaje niewypowiedzianych wprost, dlatego ich interpretowanie może wymagać świadomej analizy.

Materiały pozwalają pracować m.in. nad:

• rozpoznawaniem, nazywaniem i regulowaniem emocji,
• odczytywaniem intencji oraz subtelnych sygnałów społecznych,
• rozumieniem kontekstu sytuacyjnego, mowy ciała, ironii i podtekstów,
• budowaniem relacji rówieśniczych, partnerskich i zawodowych,
• komunikowaniem potrzeb i osobistych granic,
• asertywnością i wyrażaniem własnego zdania,
• radzeniem sobie ze stresem i silnym napięciem,
• reagowaniem na przeciążenie sensoryczne i emocjonalne,
• ograniczaniem impulsywnych reakcji,
• rozpoznawaniem własnych zasobów i mocnych stron,
• wzmacnianiem poczucia własnej wartości,
• pracą z wewnętrznym krytykiem,
• akceptacją własnej neuroróżnorodności,
• rozwijaniem samodzielności i poczucia sprawczości.

Istotną cechą pakietu jest jego partnerska formuła. Materiały nie sprowadzają pracy do pouczania uczestnika, jak „powinien” zachowywać się w danej sytuacji. Dają przestrzeń do analizowania różnych możliwości, nazywania własnych potrzeb i samodzielnego dochodzenia do wniosków.

W jaki sposób narzędzia pomagają uporządkować złożone sytuacje społeczne i emocjonalne?

Jednym z obszarów pracy jest przyglądanie się niepisanym zasadom dorosłego życia – m.in. kontekstowi sytuacyjnemu, kulturze pracy, granicom osobistym czy relacjom intymnym. Złożoną sytuację można rozłożyć na mniejsze, bardziej zrozumiałe elementy: zastanowić się, co się wydarzyło, jakie sygnały pojawiły się w zachowaniu innych osób, jakie mogą być ich intencje i jakie reakcje są możliwe.

W Mijamy się. KONTAKT analiza konkretnych scenariuszy, również związanych z pracą i codziennym funkcjonowaniem, pozwala ćwiczyć „dekodowanie” zachowań innych osób i rozwijać umiejętności związane z teorią umysłu.

Mijamy się. SOR koncentruje się natomiast na sytuacjach, w których przeciążenie sensoryczne, silny stres lub emocje utrudniają racjonalną ocenę sytuacji. Rozpoznawanie pierwszych sygnałów napięcia i korzystanie z wcześniej przećwiczonych strategii tworzy uporządkowany schemat postępowania, do którego można się odwołać w trudnym momencie. Ma to znaczenie m.in. podczas funkcjonowania na studiach, w pracy oraz w innych wymagających sytuacjach codziennego życia.

Mijamy się. PEWNI SIEBIE uzupełnia te obszary o pracę nad samooceną i tożsamością. W przypadku osób mających za sobą doświadczenia odrzucenia lub długotrwałego maskowania ważnym elementem może być ponowne przyjrzenie się własnym cechom i doświadczeniom z perspektywy zasobów, a nie wyłącznie trudności. Materiał wykorzystuje element przeformułowania poznawczego, kierując uwagę na rzeczywiste sukcesy, mocne strony i indywidualne cechy uczestnika.

Gdzie można wykorzystać Pakiet Mijamy się dla młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu?

Zestaw może być wykorzystywany zarówno podczas indywidualnej pracy, jak i zajęć grupowych. Struktura materiałów pomaga rozpocząć rozmowę i nadać jej określony kierunek, co może zmniejszać napięcie związane z koniecznością spontanicznego wypowiadania się na trudne tematy.

Pakiet może znaleźć zastosowanie podczas:

• terapii indywidualnej i grupowej,
• Treningu Umiejętności Społecznych (TUS) dla młodzieży i dorosłych,
• zajęć rozwijających kompetencje społeczno-emocjonalne,
• warsztatów wsparcia,
• warsztatów aktywizacji zawodowej,
• pracy nad funkcjonowaniem na uczelni i w środowisku zawodowym,
• samodzielnej pracy rozwojowej w domu.

Podczas pracy grupowej zadania mogą stanowić punkt wyjścia do dialogu, wyrażania własnego stanowiska, asertywnej obrony swojego zdania oraz negocjowania. Pozwala to analizować zachowania i ćwiczyć sposoby komunikowania się w bezpiecznych warunkach, zanim podobne sytuacje pojawią się w relacjach, na uczelni czy w pracy.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o Pakiet Mijamy się dla młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu

1. Jak KONTAKT pomaga w rozumieniu niepisanych zasad społecznych?
W relacjach wiele informacji nie jest komunikowanych wprost. Intencje, mowa ciała, ironia, podteksty czy kontekst sytuacyjny mogą wpływać na znaczenie wypowiedzi i zachowań. KONTAKT pozwala analizować konkretne scenariusze i rozkładać je na bardziej czytelne elementy, ćwicząc rozpoznawanie możliwych intencji i sposobów reagowania.

2. W jaki sposób SOR może być wykorzystywany podczas pracy nad silnym napięciem i przebodźcowaniem?
SOR pomaga rozpoznawać pierwsze sygnały narastającego napięcia, w tym reakcje pojawiające się w ciele, oraz porządkować strategie samoregulacji. Dzięki temu uczestnik może ćwiczyć schemat postępowania na sytuacje, w których silne emocje lub przeciążenie utrudniają spokojne analizowanie tego, co się dzieje.

3. Na czym polega praca z poczuciem własnej wartości w PEWNI SIEBIE?
Karty kierują uwagę na rzeczywiste doświadczenia, sukcesy, indywidualne cechy i zasoby uczestnika. Pozwalają również pracować z wewnętrznym krytykiem, doświadczeniami odrzucenia i maskowania oraz rozwijać bardziej akceptującą perspektywę wobec własnej neuroróżnorodności.

4. Czy pakiet nadaje się do zajęć grupowych dla młodzieży i dorosłych?
Tak. Może być wykorzystywany m.in. podczas TUS, terapii grupowej i warsztatów wsparcia. Zadania tworzą strukturę sprzyjającą rozmowie, analizowaniu sytuacji, wyrażaniu własnego zdania, asertywności i negocjowaniu różnych rozwiązań.

5. Kto może korzystać z pakietu?
Materiały są przeznaczone m.in. do pracy psychologów, psychoterapeutów, pedagogów i trenerów pracy osób z niepełnosprawnościami. Czytelne zasady i uporządkowana forma umożliwiają również samodzielne korzystanie z wybranych materiałów przez młodzież i dorosłe osoby w spektrum, które chcą pracować nad własnym rozwojem.

Niniejszy opis podlega ochronie w myśl Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zabrania się kopiowania oraz rozpowszechniania zdjęć i opisu (w całości lub w części) bez zgody właściciela strony.